پرستو را سر مىبرند خونش بر بالها مىريزد ، نمك‌سود مىشود ، در سبويى نهند و سر آن را با گل مىبندند و در تنور مىگذارند تا مىسوزد ، كه به عقيدهء من اگر در شيشه گذارند و سر شيشه را با گل حكمتى ببندند بهتر است . سوختهء چلغوز پرستو هم خوب است ، اگر سق بيمار خناق را با نمك و عسل و سركه و زيت بيندايند مفيد است ؛ همين دارو براى ورم زبان كوچكه هم نافع است . زهرهء گاو نر با عسل ، زهرهء لاك‌پشت ، زهر مس ، سر ماهيهاى كوچك نمك‌سود ، به‌ويژه براى زبان كوچكه . غرغره با اسكنجبين كه بزر ترب در آن پخته باشد . « قلقطار » ( زاج زرد ) و « قلقدس » ( زاج سفيد ) هر دو در ورم « نغانغ » ( گوشت ميان كام و بناگوش ) داروى خوبى هستند . داروى توت با مرّ و زعفران ، داروى « خطاطيف » ( پرستوها ) داروى « سپند » ، داروى « پوست گردوى سبز » ، « قرص اندراوس » از داروهاى خوب تركيبى براى ورم خناق هستند . همچنين داروى زير : مدفوع سفيد سگ ، كه در سفال سوخته ، يا ناسوخته يك اوقيه . فلفل دو درهم ، سوختهء مازوج ، پوست انار ، استخوان آروارهء خوك يا بوزينه يا كفتار ، از هريك نصف اوقيه ، مرّ ، كوشنه هريك نصف اوقيه . در گلو دمند يا بر ورم مالند . در مرحلهء اخير اگر در نهايت شدت باشد ، مدفوع كودك كه نان و لوبيا گرگى خورده يا سوختهء مدفوع سگ و چلغوز پرستو با نشادر را روزى چند بار استعمال كنند . شايد زبان بيمار ورم كند كه معالجهء ورم زبان را شرح داديم ، بايد بدان رجوع شود . علاوه بر آن بايد بعد از خون‌گيرى مواد را به سوى پايين كشانيد ، كه ايارج فيقرا در اين زمينه بسيار اثر دارد ، كه در جذب مواد به سوى بالاييهاى گلو ، بالاى معده و مرى ويژگى دارد . بعدا سردىبخش‌هاى بازدارنده استعمال مىشود ، مانند افشرهء كاهو كه مفيد است . سپس اگر نياز به تحليلى لطيف داشت ، داروى تحليلى لطيف زيانى ندارد . اگر از در رفتن مهره است بايد با انگشت يا با ابزار به آرامى بر آن فشار آورد و به سوى عقب كشاند . شايد به جاى خود برگردد كه بيمار آسودگى حس مىكند . ابزار اين كار چيزى است مانند لگام در گلو داخل كنند . در ورمها فشار دادن بسيار زيان‌آور است . اگر خناق شديد بود و از دارو علاج نشد و بيم مرگ رفت ، بايد قصبه را از وسط پاره كرد ، يعنى زردپيهاى ميان دو حلقه از حلقه‌هاى قصبه را شق كرد بدون اينكه به كركره بخورد . تا از آنجا نفس بكشد . بعدا كه ورم معالجه شد شق شده را با بخيه بايد دوخت و به وسيلهء دارو معالجه كرد و شفا داد . طرز معالجه : سر را به سوى عقب بكش و بگير و پوست را بگير و شق كن ! بهتر آن است كه پوست را با قلاب